
เจาะลึก เทศกาลสงกรานต์ กับพฤติกรรมการพนัน
- เฌออัณณ์
- 21 views

เทศกาลสงกรานต์ กับพฤติกรรมการพนัน อาจมีความเกี่ยวข้องกัน เนื่องจากช่วงเทศกาลสงกรานต์ เป็นช่วงวันหยุดยาว จึงทำให้ผู้คนมีเวลาว่าง และการใช้จ่ายเพิ่มขึ้น และหลายคนจึงมองหากิจกรรมบันเทิงเพื่อผ่อนคลาย ส่งผลให้การพนันทั้งแบบออฟไลน์ และออนไลน์มีแนวโน้มถูกเข้าถึงมากขึ้น
ซึ่งปัจจัยสำคัญหลัก ๆ คือการรวมตัวของคนจำนวนมาก เมื่อเครือญาติและเพื่อนฝูง กลับมาพบกันในวันหยุดยาว จึงทำให้กิจกรรมสันทนาการเกิดขึ้นได้ง่าย โดยหลายกลุ่มมักใช้การพนัน เป็นเครื่องมือสร้างความสนุกสนาน และละลายพฤติกรรม จนทำให้การตั้งวงพนันกลายเป็นส่วนหนึ่ง ของค่านิยมการสังสรรค์ในหลายพื้นที่
และอีกปัจจัยหนึ่งคือ ด้านเวลาว่างและบรรยากาศแห่งการเฉลิมฉลอง เนื่องจากว่าการมีวันหยุดติดต่อกันหลายวัน ทำให้ผู้คนรู้สึกผ่อนคลาย และต้องการปลดปล่อยจากความเครียด ส่งผลให้ความระมัดระวังในการใช้เงินลดลง ประกอบกับความเชื่อเรื่องเสี่ยงโชค ในช่วงวันขึ้นปีใหม่ไทย จึงกระตุ้นให้คนกล้าเสี่ยงมากขึ้น
รวมถึงการเข้าถึงที่ง่ายขึ้น โดยผ่านช่องทางออนไลน์ แม้ไม่ได้อยู่รวมกลุ่มกัน แต่โปรโมชั่นจากเว็บพนัน ที่มักจัดในช่วงเทศกาล ก็เป็นตัวเร่งสำคัญ ทำให้พฤติกรรมการพนันเพิ่มขึ้น เนื่องจากสามารถเล่นผ่านสมาร์ตโฟน ได้ทุกที่ทุกเวลา และแฝงมากับกิจกรรมพักผ่อนตามปกติ ส่งผลให้หลายคนเริ่มเล่น โดยไม่ทันตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจตามมา
รูปแบบหลักที่พบได้บ่อยคือ การพนันพื้นบ้าน ได้แก่ ไฮโล, ไพ่ หรือการพนันผ่านหน้าจอมือถือ ที่แฝงมากับการรวมกลุ่มเล่นน้ำ รวมถึงการพนันในรูปแบบการแข่งขันท้องถิ่น ซึ่งอาจเปลี่ยนจากความสนุกสนาน เป็นการเดิมพันที่รุนแรง ขึ้นตามบรรยากาศการสังสรรค์ ที่มีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นตัวกระตุ้น
โดยผลกระทบทางเศรษฐกิจ ถือเป็นปัญหาใหญ่ ที่ตามมาทันทีหลังจบเทศกาล ซึ่งหลายคนสูญเสียเงินเก็บสะสม หรือเงินโบนัสไปกับวงพนัน จนนำไปสู่ปัญหาหนี้สินนอกระบบ รวมถึงในด้านความสัมพันธ์และสังคม เพราะพฤติกรรมการพนัน มักก่อให้เกิดปากเสียง
และการทะเลาะวิวาทระหว่างเครือญาติ หรือเพื่อนฝูง นอกจากนี้ยังสร้างภาพจำ ที่ผิดให้กับเยาวชน และในครอบครัวที่เห็นผู้ใหญ่เล่นพนัน จนกลายเป็นเรื่องปกติ และอาจนำไปสู่การบ่มเพาะนิสัยรักการเสี่ยงโชค ที่อาจกลายเป็นปัญหาเรื้อรังในอนาคต รวมถึงส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ในครอบครัว และบรรยากาศภายในบ้าน ในระยะยาวได้อีกด้วย
พนันออนไลน์ถือเป็น “ภัยเงียบ” ที่มักจะเพิ่มขึ้นในช่วงวันหยุดยาวสงกรานต์ เนื่องจากผู้คนมีเวลาว่างมากขึ้น และสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่งข้อมูลในปี 2022 พบว่าคนไทยใช้อินเทอร์เน็ตเฉลี่ยกว่า 7–8 ชั่วโมงต่อวัน โดยเฉพาะในช่วงวันหยุด ดังนั้นจึงส่งผลให้โอกาส การเข้าถึงแพลตฟอร์มพนันเพิ่มสูงขึ้นโดยไม่รู้ตัว
และอีกปัจจัยหนึ่งคือความสะดวก ของระบบออนไลน์ ที่สามารถสมัครและเล่นได้ทันทีผ่านมือถือ ส่งผลให้ผู้เล่นหน้าใหม่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่น และวัยทำงาน โดยมีการประเมินว่าผู้เล่นหน้าใหม่ ในช่วงเทศกาลอาจเพิ่มขึ้น 10–20% จากช่วงปกติ เนื่องจากอิทธิพลของโฆษณา และการชักชวนผ่านโซเชียลมีเดีย
นอกจากนี้ ความเสี่ยงของพนันออนไลน์ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การสูญเสียเงิน แต่ยังรวมถึงปัญหาหนี้สิน และพฤติกรรมเสพติด โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสงกรานต์ในปี 2024 ที่พบว่าการร้องเรียนเกี่ยวกับพนันออนไลน์ และการหลอกลวงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น สะท้อนให้เห็นว่าความสนุกในวันหยุด อาจแฝงมาด้วยความเสี่ยง ที่หลายคนมองข้ามนั่นเอง

ปัจจุบันหลายคนคงทราบกันดีว่า ทำไมช่วงหยุดยาว คนเล่นพนันมากขึ้น เนื่องจากมีเวลาว่างมากขึ้น และต้องการหารายได้เสริม โดยสถานการณ์ดังกล่าวแตกต่างจากช่วงสงกรานต์ปี 2025 อย่างชัดเจน เนื่องจากในปีนั้นเม็ดเงินสะพัดลดลงอยู่ที่ประมาณ 3.6 หมื่นล้านบาท หรือลดลงเฉลี่ย 13.5% เมื่อเทียบกับปี 2024 เพราะมีความกังวลจากเหตุแผ่นดินไหว (8 เมษายน 2025) [1]
และอีกปัจจัยสำคัญคือ “บรรยากาศการสังสรรค์” ที่กระตุ้นพฤติกรรมเสี่ยง โดยพบว่าประชาชนถึงร้อยละ 71.6 วางแผนดื่มแอลกอฮอล์ ในช่วงวันหยุดสงกรานต์ ระหว่างวันที่ 13–15 เมษายน จึงส่งผลให้กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ออกมาเฝ้าระวังพฤติกรรมเสี่ยงอย่างเคร่งครัด ระหว่างวันที่ 20 มีนาคม–7 เมษายน ปี 2023 (12 เมษายน 2023) [2]
เนื่องจากปัญหาเหล่านี้ มักเชื่อมโยงกับการตัดสินใจที่ขาดความยั้งคิด รวมถึงการใช้จ่ายเพื่อความบันเทิง เช่น ค่าใช้จ่ายด้านการสังสรรค์ ซึ่งอาจเอื้อให้เกิดพฤติกรรมอย่างการพนันได้ง่ายขึ้น ในบริบททางสังคมนั่นเอง อีกทั้งยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการใช้จ่ายเกินตัว โดยที่ไม่รู้ตัวอีกด้วย
ซึ่งคุณสามารถสังเกตได้จาก “พฤติกรรมการใช้เวลาและอารมณ์” เช่น ใช้เวลาอยู่กับมือถือ หรือหน้าจอนานผิดปกติ และมีอาการหงุดหงิดเมื่อไม่ได้เล่น หรือมีอารมณ์ขึ้นลงตามผลการเล่น โดยมีข้อมูลว่าผู้ที่มีแนวโน้มเสพติด มักใช้เวลาเล่นมากกว่า 4–6 ชั่วโมงต่อวันอย่างต่อเนื่อง
อีกสัญญาณสำคัญคือ “พฤติกรรมทางการเงิน” เช่น เริ่มยืมเงินบ่อย ใช้จ่ายเกินตัว หรือมีหนี้สินเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว งานวิจัยบางส่วนชี้ว่าผู้มีปัญหาพนันกว่า 60% มักมีพฤติกรรมปกปิดเรื่องเงิน และหลีกเลี่ยงการพูดคุย เกี่ยวกับรายรับรายจ่ายของตนเอง
นอกจากนี้ ควรสังเกต “การเปลี่ยนแปลงในชีวิตประจำวัน” เช่น ประสิทธิภาพการเรียน หรือการทำงานลดลง การแยกตัวจากครอบครัว และหมกมุ่นกับการพนันมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงวันหยุดยาวอย่างสงกรานต์ ที่พฤติกรรมเหล่านี้อาจชัดขึ้น หากพบหลายข้อร่วมกัน ควรเริ่มพูดคุยและช่วยกันหาทางแก้ไขอย่างเหมาะสม
ซึ่งการเล่นพนันในบ้านช่วงสงกรานต์ ถือว่าผิดกฎหมาย ตามพระราชบัญญัติการพนัน ในปี 1935 เนื่องจากกฎหมาย อนุญาตเฉพาะการพนันบางประเภท ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐ ซึ่งได้แก่ สลากกินแบ่งรัฐบาล หรือการแข่งม้า (9 เมษายน 2025) [3] โดยต่อให้เป็นการเล่นในที่ร่ม หรือในที่รโหฐานภายในครอบครัวก็ตาม
และหากเป็นการเล่นเพื่อเอาเงิน โดยไม่ได้รับอนุญาต ถือว่ามีความผิดตามกฎหมายทันที เพราะกฎหมายไม่ได้มีข้อยกเว้น สำหรับช่วงเทศกาล ดังนั้นการตั้งวงไพ่ ไฮโล หรือการพนันอื่น ๆ จึงมีโทษจำคุก และปรับตามประเภทของการพนัน โดยผู้เล่นและเจ้ามืออาจได้รับโทษจำคุก และปรับตั้งแต่ 500 บาทถึง 2,000 บาท แล้วแต่กรณี
นอกจากความผิดฐานเล่นพนันแล้ว หากมีการมั่วสุมกัน ในลักษณะที่เสี่ยงต่อการแพร่ระบาดของโรค หรือขัดต่อคำสั่งจัดระเบียบสังคม อาจเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายอื่นเพิ่มเติม ซึ่งทำให้เจ้าหน้าที่สามารถเข้าจับกุมได้ทันที เมื่อมีการแจ้งเบาะแส และอาจถูกดำเนินคดีพร้อมโทษปรับ หรือจำคุกตามความรุนแรงของการกระทำ
จึงกล่าวได้ว่า เทศกาลสงกรานต์ กับพฤติกรรมการพนัน มีการเข้าถึงได้ง่าย โดยผ่านทางมือถือ และสื่อออนไลน์ รวมถึงอิทธิพลจากสังคมรอบตัว ที่ชักจูงได้ง่าย อีกทั้งบรรยากาศความสนุก และการตัดสินใจแบบฉับพลัน รวมถึงยังเพิ่มโอกาสให้เกิดการลองเล่น หรือเล่นต่อเนื่องโดยไม่ทันระวัง ส่งผลให้ความเสี่ยงด้านการเงิน และพฤติกรรมเพิ่มขึ้นในระยะสั้นเป็นต้น
คำตอบคือ กิจกรรมสร้างสรรค์ช่วยเบี่ยงเบนความสนใจ จากการพนันไปสู่สิ่งที่ให้ความสุข และคุณค่าในระยะยาว เช่น การออกกำลังกาย งานอดิเรก หรือการเรียนรู้ทักษะใหม่ อีกทั้งยังช่วยลดความเครียด และความอยากเสี่ยง เพราะสมองได้รับความพึงพอใจ จากความสำเร็จเล็ก ๆ แทนการลุ้นแบบการพนัน
คำตอบคือ หากมีปัญหาติดพนันในช่วงสงกรานต์ สามารถขอคำปรึกษาได้จากหน่วยงานต่าง ๆ เช่น สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ที่ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง รวมถึงกรมสุขภาพจิต ซึ่งมีบริการให้คำแนะนำและดูแลด้านจิตใจ นอกจากนี้ ยังสามารถติดต่อศูนย์ปรึกษาปัญหาสุรา และการพนัน หรือโรงพยาบาลใกล้บ้าน เพื่อรับการช่วยเหลืออย่างเหมาะสมและปลอดภัย

